eucaliptogaliciaEn vésperas do Día Forestal Mundial (luns 21 de marzo), máis de 20 organizacións de conservación da natureza e colectivos ecoloxistas de ámbito nacional e de Andalucía, Galicia, Asturias, Cantabria e o País Vasco fixeron público o manifesto “Unha Visión Común sobre o problema das plantacións de eucalipto“. No documento, os colectivos asinantes fan unha breve análise sobre a conflitividade asociada a estas plantacións e, sobre todo, definen unha folla de ruta para as administracións públicas e o sector do eucalipto para rematar con máis de 40 anos de conflitos xerados por estas plantacións.

Actualmente, as masas puras e mixtas de eucalipto chegaron a ocupar máis de 760.000 hectáreas en toda España. Tras Galicia, a rexión con máis superficie de eucalipto no noso país é Andalucía (156.000 ten), seguido de Extremadura (75.000), Cantabria (60.000 ten), Asturias (58.000 ten) e o País Vasco (14.500 ten). España dispón do 7% da superficie mundial dedicadas ás plantacións de eucalipto, que suman máis de 20 millóns de hectáreas. Brasil, India e China son os principais países con este tipo de plantacións. Se temos en conta só á especie Eucalyptus globulus, na península ibérica localízase o 53% (31% Portugal, 22% España) da superficie mundial ocupada por esta especie.

Aínda que en Andalucía e Extremadura a superficie de eucalipto diminuíu na última década, noutras rexións a planificación forestal non puido ou non quixo delimitar como e onde pódense seguir plantando eucaliptos. O ámbito de Doñana, a Galicia interior ou a media montaña de Asturias ou Cantabria seguen sendo ocupadas ou corren o risco de verse afectadas por estas plantacións. Ademais, o eucalipto mostra unha significativa capacidade invasora, sobre todo despois de incendios, que favorece a súa expansión.

O manifesto “Unha Visión Común sobre o problema das plantacións de eucalipto” recolle un conxunto de demandas elaboradas polo movemento ecoloxista co asesoramento dunha parte da comunidade científica, que avogan por unha ordenación racional do sector e pola mellora das prácticas forestais nestas plantacións. O manifesto recolle nove grandes directrices:

  • Fixar un límite de ocupación do territorio baseado en criterios científico-técnicos.
  • Respecto á planificación forestal, as estratexias e plans de ordenación do territorio e a lexislación ambiental.
  • Prohibición de novas plantacións en espazos naturais protexidos e eliminación progresiva das existentes.
  • Establecer directrices de xestión específicas con indicadores para reducir significativamente os impactos negativos do modelo de xestión dos eucaliptales.
  • Incrementar e mellorar a investigación independente sobre xestión forestal aplicable ás plantacións de eucalipto na península Ibérica.
  • Utilizar a certificación forestal do FSC (Forest Stewardship Council) como unha das ferramentas posibles para mellorar a xestión das plantacións de eucalipto.
  • Non autorizar o desenvolvemento de plantacións de eucaliptos transxénicos.
  • Non considerar as plantacións de eucalipto como solución ao cambio climático.
  • Pedir o compromiso da sociedade coa redución do consumo de papel e de enerxía.

Malia a gran superficie ocupada por estas plantacións, o sector do eucalipto está a demandar actualmente novos e mellores chans para o cultivo de eucaliptos con maiores crecementos, coa promesa de reducir a superficie ocupada, pero esta demanda está a xerar un desprazamento do eucalipto cara a novos espazos. Tamén, a irrupción a finais de 2010 a praga do nematodo do piñeiro no sur de Pontevedra está sendo utilizado polo sector do eucalipto para propoñer o eucalipto como solución. Por último, a entrada do sector papeleiro no negocio enerxético está a xerar demanda de chans fértiles agrícolas para plantar eucaliptos destinados á súa queima para biomasa.

O movemento ecoloxista quere fuxir de posicións irredutibles a favor ou en contra do eucalipto. As nosas demandas sinalan unha folla de ruta cara a onde debe encamiñarse o sector e o futuro das superficies ocupadas por eucalipto. Deberiamos empezar por deixar de plantar eucaliptos nos espazos protexidos e nos hábitats de especies ameazadas.

O documento foi subscrito por:

Amigos de la Tierra – Asociación Asturiana de Amigos de la Naturaleza (ANA) – Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA) – AEMS-Ríos con Vida – Asociación para la Defensa de los Recursos Naturales de Cantabria (ARCA) – Asociación para la Recuperación del Bosque Autóctono (ARBA) – Asociación Medioambiental Ecos Astures – Asociación Ereba, Ecología y Patrimonio – Asociación Medioambiental Izate Ingurugiroaren Taldea (País Vasco) – Colectivo Ecologista de Avilés – Coordinadora Ecoloxista de Asturies – Ecologistas en Acción – Greenpeace España – Grupu d’Ornitoloxia Mavea – Instituto para la Calidad y la Educación Ambiental – SEO/Birdlife – Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) – Salvemos los Territorio del Bajo Navia (SALTERNAVIA) – Sociedad de Ciencias Naturales de Sestao – Verdegaia – WWF España.