Dende o ano pasado, Amigas da Terra e a Asociación de Mujeres Defensoras de la Vida (AMDV) levamos a cabo un proxecto con mulleres rurais en Santa Ana de Yusguare (Honduras), co-financiado pola Xunta de Galicia.

Yusguare é un municipio no que existen fendas moi marcadas para o acceso á xustiza de xénero e a recursos económicos para as mulleres e ademais está situado no Corredor Seco de Honduras, polo que se ve moi afectado polos efectos do cambio climático. O proxecto aborda estas tres problemáticas asociadas ás necesidades priorizadas coa Red de Mujeres e a Oficina Municipal de la Mujer durante a fase de identificación.

No relativo á prevención da violencia de xénero déronse importantes avances. En colaboración coa Red Regional de Mujeres del Sur (RRMSUR), formáronse 25 mulleres lideresas como promotoras e conselleiras legais comunitarias. O seu papel é acompañar a mulleres sobreviventes de violencia e ser recoñecidas polas autoridades e operadores de xustiza no seu labor de denuncia e incidencia política para cumprimento da lei contra a violencia doméstica.

Como parte do proxecto avanzouse nas xestións para lograr a apertura dun Consultorio Xurídico para vítimas de violencia no palacio municipal de Yusguare e para a aprobación dun Xulgado Especializado en Atención á Violencia Doméstica no departamento de Choluteca.

Para sensibilizar á poboación a través do teatro, realizáronse xornadas de traballo coas mozas do Movemento de Acción Feminista (MAF) en coordinación co Centro Cultural Español en Tegucigalpa (CCET), quen preparou novas obras artísticas sobre prevención de violencia de xénero.

Así mesmo, no ano 2025, desenvolvéronse foros para o recoñecemento dos dereitos económicos, sociais, culturais e ambientais das mulleres vinculados a datas emblemáticas como o Día Internacional da Muller e o Día da Muller Rural e unha feira no centro educativo de La Tajeada na que se sensibilizaron ao redor de 220 estudantes e docentes para concienciar sobre a prevención da violencia de xénero.

O proxecto tamén inclúe a promoción de negocios agroecolóxicos para que a mulleres obteñan ingresos económicos e melloren a súa autonomía financeira. Así, 21 mulleres emprendedoras participaron dun proceso de capacitación teórico-práctico que inclúe asesoramento técnico, financeiro e legal para mellorar a sustentabilidade das súas iniciativas económicas.

As emprendedoras deseñaron e/o actualizado os plans de negocio para os seus microemprendimientos vinculados á produción, recolección, procesamento e transformación de grans básicos, hortalizas e froitas e outros produtos locais. Entre os produtos alimentarios comercializados polas emprendedoras destacamos: excedentes dos alimentos frescos cultivados nos seus hortos (tomate, pemento, cebola, iuca, batata, cabaza, cabaciña, culantro, millo, frijol…) e froitas (papaia, sandía, mango, aguacate, limón, tamarindo…), viño de flor de jamaica, xeleas ou marmeladas de piña e outras froitas, zumes naturais, pan artesanal, doces de pan caseiros, rosquillas, conservas de coco e leite, nacatamales de galiña india e de porco, tamales pisque de frijoles, sopas caseiras e outras comidas típicas (tacos de pito, res e/o porco, enchiladas, catrachitas de frijoles e queixo…). Tamén hai iniciativas de artesanías de barro e produtos de bixutería.

A venda destes produtos cultivados e/o elaborados polas mulleres permite ás emprendedoras xerar ingresos complementarios para atender ás necesidades básicas dos seus fogares, así como ter autonomía económica para poder realizar os seus propios gastos, o cal contribúe significativamente á súa saída do ciclo da violencia no que se atopan inmersas e/o a construír cambios nas condutas patriarcais das súas parellas e/o as súas familias.

A estratexia de comercialización alternativa e diferenciada en mercados locais desenvolvida con estas emprendedoras inclúe un proceso de capacitación, dotación de equipos e materiais para os seus negocios, acceso a fontes de financiamiento, mesas de negociación con potenciais clientes e consumidores finais e o uso de plataformas virtuais e redes sociais para potenciar as oportunidades de vendas.