Amigas da Terra considera que este cume é unha oportunidade para a acción climática, o momento no que os países deben marcar obxectivos ambiciosos de redución de emisións e incorporar criterios de xustiza climática nas súas políticas.

Unha delegación internacional de Amigas da Terra estará  presente durante a COP e participará no Cume dos Pobos.

A Unión Europea debe liderar a súa responsabilidade histórica diferenciada e alcanzar a neutralidade climática para 2040.

Hoxe 10 de novembro, comeza a Conferencia das Partes sobre Cambio Climático, COP30, en Bélem, Brasil. O cume celébrase nun momento decisivo, en que as arremetidas das catástrofes climáticas non deixan de aumentar e, con todo, a expansión dos combustibles fósiles segue por todo o planeta, a pesar da aceleración da crise climática. Amigas da Terra considera que este cume debe ser a da acción climática, o momento no que os países deben marcar obxectivos ambiciosos de redución de emisións (NDCs) e incorporar os criterios de xustiza climática nas súas políticas. 

Nos últimos anos as negociacións climáticas tiveron lugar en “petro estados” e foron lideradas por axentes con fortes intereses na industria enerxética fósil. O feito de que este ano se celebre nun país do Sur global cun goberno socialista pode ser, segundo Amigas da Terra, unha oportunidade para que escoiten as voces da sociedade civil, das comunidades do Sur Global e pobos indíxenas, todas elas afectadas pola crise climática.

Os Bosques Tropicais deixan de respirar

A elección de Bélem, cidade considerada porta do Amazonas en Brasil, como lugar para celebrar a COP non é insignificante. Trátase dun chamamento urxente a colocar no centro a situación da Amazonía e a doutros bosques tropicais que sofren as mesmas ameazas. En 2024, os bosques do mundo viviron un grave e continuo declive. Perdéronse de forma permanente uns 6,73 millóns de hectáreas de bosques tropicais primarios, coa agricultura industrial como a principal responsable da deforestación.

Neste sentido, Amigas da Terra esixe á Unión Europea frear a deforestación en 2030, para este fin é indispensable que non debilite o Regulamento europeo contra a deforestación, xa que permitiría prácticas insostibles que só atenderían a intereses privados.

Doutra banda, a organización mostra a súa oposición ao Mecanismo de Bosques Tropicais para Sempre (TFFF, pola súa siglas en inglés), baseado nunha lóxica economicista de “pagos por resultados”. Os bosques non son carbono e a biodiversidade non se pode descompoñer en unidades cuantificables. Ademais non existe un beneficio directo para os pobos indíxenas e comunidades locais que preservan estes bosques. De feito, as súas demandas esixen reparacións históricas, dereitos colectivos, autodeterminación e dereitos sobre a terra, tal e como se establece en convencións existentes.

Redución de emisións sen compensacións

A UE debería liderar as accións de responsabilidade histórica dos gobernos do Norte, aplicando á ambición e financiamento necesarias, xa que o goberno de Trump estará ausente. O anuncio recente de reducir as emisións un 90% para 2040 por parte da UE non se axusta á urxencia dos avisos científicos nin aos principios de  xustiza climática. Ademais, para a súa consecución introducíronse mecanismos como o uso de créditos de carbono internacionais, o cal foi desaconsellado polo propio “European Scientific Advisory Board on Climate change” por socavar a integridade ambiental. Trátase dun claro exemplo do lobby da industria fósil e as súas técnicas de greenwashing. 

No 10 aniversario do Cume de París, o obxectivo do acordo de non pasar o 1,5 °C a finais de século parece cada vez máis improbable. Segundo o último informe das Contribucións Determinadas a nivel Nacional (NDC) prevese unha baixada do 19–24% respecto aos niveis de 2019, moi lonxe do 60% requirido para manter o aumento da temperatura global por baixo de 1,5 °C.

Amigas da Terra reclama medidas reais de redución de emisións, que Europa responda á súa responsabilidade histórica e alcance a neutralidade climática en 2040, sen mecanismos flexibilizadores como os mercados de carbono. Os gobernos non poden seguir a mercé do lobby da industria fósil e as súas falsas solucións en forma de compensacións, solucións baseadas na natureza ou a xeoingeniería.

Financiamento para a xustiza climática

Como diversas investigacións apuntan, o financiamento climático baseado principalmente en préstamos está a endebedar cada vez máis aos países do Sur Global. A débeda climática do Norte Global co Sur non só non se está pagando, senón que os países ricos están a beneficiarse da escalada da crise climática da cal son responsables.

O lanzamento da Folla de Ruta Baku to Belem, debe contribuír a un Novo Obxectivo Colectivo cuantificado sobre financiamento Climático (NCQC) máis xusto con compromisos claros e mecanismos efectivos de rendición de contas, que aborde a limitación do sector privado e favoreza instrumentos financeiros que non xeren máis débedas aos países do Sur, esixe a organización ecoloxista. Os gobernos do Norte global deben proporcionar polo menos 5 billóns de dólares ao ano ao Sur global en financiamento público, o que constitúe un pago inicial da débeda climática contraída co Sur Global. Esta débeda climática debe ser o marco moral do NCQC.

Á súa vez, débese priorizar a igualdade de xénero nos programas internacionais de financiamento para o clima. Crear e fortalecer os sistemas públicos de coidados é un mecanismo de redución de débeda e unha forma de fomentar empregos de transición dignos e sostibles, puntualiza Amigas da Terra.

Mercados de carbono, as falsas solucións

Coa aprobación do artigo 6 na COP29 os países do Norte son responsables de levar ás comunidades do Sur cara ao colapso. A plena operatividade dos mercados de carbono, permite que os gobernos poidan cumprir os seus obxectivos en materia de mitigación a través de falsas solucións, no canto de reducir de forma real as súas emisións, e ás empresas contaminantes os seus obxectivos corporativos de lavado verde mentres continúan coas súas emisións fósiles.

Ademais, a aprobación dos esquemas de compensación de carbono significa acaparamento de terras, expulsión das comunidades campesiñas e pobos indíxenas, violación de dereitos humanos, violencia de xénero, perda de biodiversidade e ameazas á soberanía alimentaria.

Transición xusta feminista e minerais críticos

Amigas da Terra reclama unha transición xusta e feminista, que poña ás persoas traballadoras e ás comunidades, as súas vidas, as súas necesidades e problemáticas no centro das políticas. É necesario promover a aplicación dos principios de responsabilidade histórica e diferenciada e a urxencia de que o Norte transfira apoio financeiro e fomente a innovación tecnolóxica no Sur Global, garantindo que os dereitos de propiedade intelectual e a transferencia de tecnoloxía sexa equitativo.

O novo sistema enerxético debe ser totalmente renovable e controlado polas comunidades, que permita acceder á xente á enerxía como un dereito. Ademais, ante a carreira global por facerse cos chamados “minerais críticos”, a asociación denuncia o uso destes para o destino militar así como para manter un sistema de mobilidade insostible e clasista. Os gobernos deben priorizar estes minerais para esta transición enerxética baseada en principios de democracia enerxética e xustiza social.

Palestina libre

Amigas da Terra esixe o recoñecemento internacional do xenocidio de Israel en Gaza e na COP o ecocidio que implica. Ademais das matanzas masivas, os crimes perpetrados polo goberno de Israel en Gaza e Cisxordania, contaminaron a terra e a auga, xeraron escaseza de alimentos e fames negras, cernando o dereito á vida da poboación Palestina.