Durante o primeiro semestre do 2024, os Comités de Manexo Colaborativo (CMC) de Río San Juan viñeron realizando unha serie de encontros no municipio de El Castillo, coa finalidade de coñecer a experiencia de traballo, fortalecer as súas capacidades e mellorar a xestión ambiental nas áreas protexidas do sur de Nicaragua.
Nos encontros promovidos polo Ministerio do Ambiente e dos Recursos Naturais (MARENA) e Amigas da Terra, participarpn o CMC do Refuxio de Vida Silvestre Los Guatuzos, quen leva máis anos organizados e traballando en alianza coas institucións de goberno, o CMC El Castillo e o CMC do Refuxio de Vida Silvestre Río San Juan.
Os CMC son un grupo de persoas que representan ás comunidades das Áreas Protexidas, coa finalidade de protexer e coidar os recursos naturais, conformados polo MARENA, alcaldías municipais, comunitarios, organizacións non gobernamentais, asociacións ou cooperativas presentes na zona.
Unha das súas tarefas principais é participar na planificación da área protexida tomando en conta o Plan de Manexo como instrumento de xestión, conciliando o desenvolvemento sostible das comunidades coa protección da área.
Mayra Gómez, lideresa comunitaria do Refuxio de Vida Silvestre Los Guatuzos e integrante do CMC de Los Guatuzos, compartiu nun intercambio de experiencias como foi iniciar o traballo para conservar os recursos naturais, “este traballo non é fácil, é difícil ao principio. O importante é querer coidar e conservar os nosos recursos naturais. Que os nosos fillos poidan ver un mono, unha guatusa, as flores, as árbores”.
Os integrantes do comité de Los Guatuzos conformaron comisións de traballo de acordo ao Plan de Manexo do Refuxio (está a actualizarse), como a brigada contra incendios, as xornadas de limpeza e a reforestación; en alianza con institucións e organizacións locais.
Gioconda Hernández, presidenta do CMC El Castillo, compartiu que o traballo conservacionista foi unha gran experiencia, “non só as institucións están a traballar, hai persoas que teñen as súas leiras que deixan as malas prácticas e aprenderon a traballalas coidando os recursos naturais”.
Traballo na zona de amortecemento
Produtoras e produtores de cacao de El Castillo, Los Chiles, Quinta Lida e Las Azucenas, agrupados nas cooperativas COAMUFORH, COOPROCAFUC e COOPRULA, integráronse aos encontros contando as boas prácticas ambientais que implementan nas súas unidades produtivas, coa finalidade de conservar o bosque, a auga, o chan, non queimar a parcela ou usar a poda para o manexo de pragas e enfermidades. E con iso achegan ao hábitat que requiren especies como o oso preguiceiro, os esquíos, as aves (residentes e migratorias), os monos, ou os coiotes, entre outros.
Varios dos cacaoteros tamén forman parte dos CMC e estableceron viveiros con plantas autóctonas como almendro, cedro real, madeiro negro, genízaro, azouta cabalos ou elequeme, para reforestar as zonas degradadas e establecer barreiras vivas nas leiras.
O traballo nas escolas
Gioconda tamén é subdirectora da Escola Primaria Rafaela Herrera e non desaproveita o espazo para crear conciencia ambiental, “en cada reunión con familias estamos a falar da conservación e o bo manexo dos recursos naturais. Tamén cos produtores de cacao e agricultores”.
A mestra coincide con Mayra, “non é verdade que imos cambiar o pensamento da noite para a mañá, é un proceso longo e complicado, costa. propuxémonos desde a escola facer conciencia aos nosos fillos sobre o manexo do lixo, non matar os animais (con tiradoras ou rifles), coidar o medio”.
Novos CMC en Río San Juan
No último encontro, as persoas participantes pediron conformar un comité para a Reserva Indio Maíz, continuar cos encontros para promover as boas prácticas e integrarse nos CMC, nas brigadas contra incendios, establecer viveiros e organizar xornadas de reforestación.
Pola súa banda, Carlos González, coordinador territorial do MARENA en San Carlos, dixo que teñen previsto conformar o CMC para San Juan de Nicaragua e instou ás persoas participantes a integrar máis persoas das comunidades aos tres CMC.
Ás actividades asistiron funcionarios da Alcaldía do Castillo, coordinadores territoriais do Castillo, San Carlos e San Juan de Nicaragua (MARENA), gardas de áreas protexidas de Sábalos, Bartola y San Carlos (MARENA), e técnicos de Amigas da Terra e ASODELCO.
