Amigos da Terra, Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, SEO/BirdLife e WWF solicitamos ter o seu lugar na nova mesa de traballo na que se negociará con todos os sectores interesados a implantación da eólica mariña en España.

  • Insistimos en aumentar o peso dos criterios ambientais ata o 50% e os sociais ao 25%, e solicitaremos formalmente ao Goberno modificar neste sentido a Lei do Sector Eléctrico.
  • Solicitamos que a apertura graduada das ZAPER e a definición de criterios para a adxudicación de poxas estean expresamente definidos no Real Decreto.
  • Valoramos positivamente a creación dun diálogo público-privado, pero pedimos que sexa obrigatorio e que a estrutura e formato do mesmo queden xa definidos no Real Decreto.

Valoramos positivamente o novo Real Decreto que fai referencia a procesos de participación ou a incluír criterios non financeiros nos seus esforzos por compatibilizar o desenvolvemento renovable co mar. Con todo, consideramos que o texto actual queda lonxe de poder garantir un despregamento de enerxía renovable mariña que sexa capaz de asegurar a conservación dos nosos mares e de ter en conta ás persoas no seu desenvolvemento. Por iso, nun esforzo conxunto, Amigos da Terra, Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, SEO/BirdLife e WWF presentamos observacións ao proxecto de Real Decreto polo que se regula a produción de enerxía eléctrica en instalacións situadas no mar.

Previa publicación do borrador de Real Decreto, xa presentamos ao Ministerio para a Transición Ecolóxica e Reto Demográfico unha proposta pioneira para asegurar un marco normativo da eólica mariña, cuxo desenvolvemento fose compatible coa natureza e beneficioso para as persoas. Lamentamos que o borrador de Real Decreto siga dando moi pouco peso aos criterios ambientais e sociais na valoración xeral de proxectos nas poxas (30%), e insistimos en aumentar o peso dos criterios ambientais ata o 50% e os sociais ata o 25%. É preciso sinalar que España conta cunha plataforma continental mariña excepcionalmente rica en biodiversidade, polo que é especialmente importante asegurar tanto as mellores localizacións como os mellores proxectos para evitar potenciais impactos que, de producirse, poderían facer fracasar o despregamento de renovables no mar.

Por este motivo solicitamos á vicepresidenta terceira e ministra Teresa Ribeira ser incluídas na mesa de traballo na que se negociará cos sectores interesados a implantación da eólica mariña en España e, en especial, as localizacións dos parques.

As organizacións destacamos a urxencia de lograr a neutralidade climática na UE e en España non máis tarde do ano 2040, así como de cumprir co compromiso de protexer polo menos o 30% do espazo mariño para o ano 2030. Para que esto poida ocorrer, é imprescindible que o despregamento das enerxías renovables, tanto no mar como en terra, ocorra de forma ordenada e respectuosa coas persoas e a biodiversidade.

Neste sentido, e en liña coa súa proposta de marco normativo enviado e publicado o pasado 13 de febreiro de 2024, presentamos de maneira prioritaria as seguintes observacións ao proxecto de Real Decreto, nas que destacamos e expoñemos os aspectos clave que non poden quedar fóra desta regulación:

1. Validación dos polígonos Zonas de Alto Potencial para o desenvolvemento da Enerxía Eólica mariña (ZAPER) delimitados. Consideramos fundamental limitar o despregamento da eólica mariña ás ZAPER, así como a súa apertura de forma graduada; priorizando aquelas que representen un menor grao de impacto ambiental. Así mesmo, propoñemos a realización dunha Avaliación Ambiental previa levada a cabo pola Administración para cada ZAPER, a fin de poder establecer un número máximo de aeroxeradores que poderían desenvolverse na área e a súa localización óptima dentro da mesma. En todo caso, deberá excluírse calquera proxecto que puidese colindar ou solapar con Zonas de Uso Prioritario para a Biodiversidade.

2. Adxudicación de dereitos en base a criterios sociais e ambientais. Lamentamos que o borrador de Real Decreto non estableza unha obrigatoriedade na aplicación de criterios ambientais e sociais para os procesos de concorrencia competitiva, e que a puntuación destes viuse limitada a un máximo do 30%. Insistimos en aumentar o peso dos criterios ambientais ata o 50% e os sociais ao 25%. Neste sentido, solicitarán formalmente ao goberno modificar a Lei 24/2013, do 26 de decembro, do Sector Eléctrico, para facelo posible.

3. Desenvolvemento e resolución do proceso de concorrencia competitiva. O borrador de Real Decreto prevé que o procedemento de concorrencia competitiva quedará concretado e regulado a través dunha posterior Orde Ministerial; feito que limita significativamente a participación pública durante o resto do proceso. Neste sentido consideramos necesario desenvolver e fixar as condicións de concorrencia competitiva no presente texto e, en todo caso, previo á redacción da Orde Ministerial que dea apertura ao procedemento de concorrencia competitiva, que se leve a cabo un informe por parte da Dirección Xeral de Biodiversidade, Bosques e Desertificación para valorar e ordenar as ZAPER segundo o seu nivel de impacto sobre a natureza.

4. Definición do diálogo público-privado. Aínda que valoramos positivamente a proposta de crear un diálogo público-privado co fin de mellorar os procedementos de concorrencia competitiva, lamentamos que a iniciativa non quedase establecida como un elemento estrutural do proceso ao non ser obrigatorio e que, na súa proposta, excluíse do devandito diálogo a outros sectores afectados. Nese sentido, as organizacións propoñemos que a estrutura e formato do diálogo deba quedar previamente definido e que, en todo caso, conte coa participación das comunidades locais e as asociacións de defensa do medio ambiente, ademais de con os sectores e administracións públicas afectados.

5. Creación dun Fondo Público para o Apoio Socioeconómico e Ambiental. Insistimos na necesidade de crear un fondo público para o apoio socioeconómico e ambiental en cada ZAPER, alimentado por un canon á xeración de cada proxecto destinado ao financiamento de proxectos e actividades que fomenten o desenvolvemento socioeconómico sostible e a protección ambiental da zona e as comunidades locais afectadas.

Por todo iso, o enfoque estratéxico proposto polas organizacións ecoloxistas ten a intención de equilibrar o necesario avance da transición enerxética con salvagárdalas necesarias que poidan garantir, por unha banda, a protección da biodiversidade e, por outro, un proceso de gobernanza inclusivo e participativo que resulte no desenvolvemento xusto e sostible e suficientemente áxil da enerxía eólica mariña en España.