O Acordo da COP28 é insuficiente para facer fronte á crise climática e protexer ás comunidades de todo o mundo das súas consecuencias extremas. Amigas da Terra denuncia que o texto final segue abrindo a porta ás falsas solucións que terán impactos devastadores a todos os niveis e principalmente no Sur global.

Con este acordo non só se queren permitir, senón acelerar, as falsas solucións como o hidróxeno, a enerxía nuclear, a captura e almacenamento de carbono, ou a mercantilización da natureza, entre outras, e deixar a porta aberta á compensación de emisións. Con todo, isto só fomenta maior extractivismo e colonialismo, en todo o Sur global, é dicir tamén nas comunidades vulnerables do Norte como xa se está evidenciando.

Mencionar os combustibles fósiles non significa un compromiso para a súa eliminación

Por primeira vez fíxose unha mención explícita aos combustibles fósiles, con todo non se fala da súa eliminación. Neste sentido, Amigas da Terra agradece o traballo da sociedade civil e en especial das comunidades do Sur global que se mobilizaron para evitar o desastre temido, grazas a cal finalmente conseguiuse esta mención. Con todo, o texto carece da contundencia necesaria ao non falar de eliminación, e aínda que fai referencia ao 1,5º do Acordo de París, o obxectivo queda en papel mollado cunha simple “invitación amable” a axuntar os esforzos globais, máis aínda despois do informe da brecha de emisións con resultados demoledores.

A organización ecoloxista recalca, unha vez máis, que non mencionar de forma explícita o petróleo e o gas, significa que os petroestados eludan a súa responsabilidade, trasladándolla así aos países menos industrializados que sen un financiamento suficiente para transitar cara a enerxías limpas non poden abandonar o carbón.

A transición enerxética non pode ser xusta se non se financia

É necesaria unha transición centrada nos dereitos humanos, apoiada por fondos que proveñan de subvencións públicas e que non xere débeda.

Triplicar a capacidade mundial de enerxía renovable e duplicar a eficiencia enerxética para 2030 debe acompañarse de medidas reais de redución de emisións e financiamento para as rexións máis empobrecidas, así como salvagardas que garantan que as comunidades non se vexan prexudicadas por esta ampliación. Con todo isto non se reflicte no acordo, mentres sí que se  manteñen as subvencións aos combustibles fósiles a través dunha linguaxe ambigua que prioriza as falsas solucións.

Acordo débil en materia de equidade

O resultado do documento é inxusto e pouco equitativo, xa que non distingue de forma adecuada o papel dos países do Norte e do Sur na transición cara ao abandono dos combustibles fósiles, a pesar da responsabilidade histórica dos primeiros na crise climática.

Rexións como Estados Unidos, Reino Unido e a Unión Europea son as principais responsables desta crise climática. Os mesmos que non proporcionaron o financiamento climático adecuado e necesaria para a redución de emisións, a adaptación e para as perdas e danos nos países non industrializados, nin neste cume nin nas anteriores. Por este motivo non poden culpar a outros países, agora grandes potencias, como India ou China, e diluír con iso a súa responsabilidade.

Fondo de Perdas e Danos pola Xustiza climática

Amigas da Terra celebra a entrada en funcionamento do fondo de Perdas e Danos, tras décadas de loita incansable por parte de países e comunidades do Sur, con todo, alerta das grandes dúbidas sobre a súa accesibilidade, dado que será albergado polo Banco Mundial.

Ademais, as promesas feitas en Dubai, están moi por baixo das necesidades de financiamento: só 700 millóns de dólares, cando, por exemplo, estímase que as inundacións de 2022 en Paquistán causaron danos entre 30.000 e 40.000 millóns de dólares. Desde a organización esiximos a España e á UE que aumenten os seus compromisos e que se responsabilicen coas comunidades máis afectadas e as menos responsables da crise climática.

Estes fondos son adicionais ao traspaso de financiamento para adaptación e mitigación do Norte ao Sur, cuxo novo obxectivo será definido na próxima COP29. Neste sentido, a organización esixe que sexa unha cantidade maior aos totalmente insuficientes 100.000 millóns de dólares, e que proveñan de financiamento público.

Os mercados de carbono seguen o seu curso sen un acordo

A pesar das grandes presións por parte de países como EEUU para sacalos adiante, sen salvagardas de dereitos humanos, as conversacións para facer operativos os mercados mundiais de carbono aínda non chegaron a unha conclusión. Desde Amigas da Terra sinalamos que é necesario abandonar estes mercados que serven de cortina de fume para seguir lanzando emisións á atmosfera e quentando o planeta.

“Seguiremos denunciando onda as comunidades do sur Global que estes mercados non son máis que a continuación dun colonialismo disfrazado de verde, que producen cada vez máis acaparamentos de terras e violacións de dereitos humanos” sinalou Cristina Alonso Saavedra, responsable de Xustiza climática da asociación.

“De igual forma, esiximos ao Gobierno de España que faga os seus deberes e traduza estas negociacións nunha maior ambición estatal para poder chegar a 2040 sen combustibles fósiles, e acelerando a transición enerxética cara a enerxías limpas e descentralizadas, onde as persoas e a natureza estean no centro sen sucumbir aos intereses das grandes  empresas”, engadiu a voceira.

“A xustiza climática é imposible sen dereitos humanos. Non haberá xustiza climática con terras ocupadas e arrasadas, a sociedade civil deixouno claro nesta COP28. É necesario seguir alzando a voz fronte ao xenocidio que está a sufrir Gaza” concluíu Cristina Alonso Saavedra