Moitas veces fáisenos difícil penetrarnos en datos incómodos, pero debemos facelo. É necesario coñecer a realidade para saber que aínda podemos actuar, que aínda hai esperanza. Sen esperanza non nos moveremos e é urxente que o fagamos.
A destrución ambiental pasa cada día ante os nosos ollos, empeorando todas as previsións e situándonos cada vez máis nun punto de non retorno. Cada vez somos máis conscientes de como a gravidade da crise climática afecta o noso modo de vida, pero o clima é só unha das dimensións da crise ecosocial que vivimos. A perda de biodiversidade é unha máis das crises ambientais e non só é a natureza a que está en perigo, senón tamén o benestar humano.
A taxa de extinción de especies é aproximadamente 1000 veces máis rápida que a que sucedería de forma natural. Un millón de especies vexetais e animais están en perigo de extinción. Existe unha diminución media de case o 70% nas poboacións de animais salvaxes entre 1970 e 2018. Só o 4% dos vertebrados que existen hoxe en día son salvaxes. Isto non son só datos, é o reflexo de centos de anos dándolle as costas ao resto da vida. Un reflexo do que hoxe se volve na nosa contra.
As persoas somos biodiversidade
É necesario entender que a biodiversidade é a nosa rede de seguridade, falamos dos nosos medios de vida, dos recursos naturais que facilitan o noso día a día e que propician unha contorna adecuada para que se desenvolva a vida no noso planeta. Cando falamos de biodiversidade non falamos só de osos polares, abellas, aves… falamos de persoas. Os seres humanos somos completamente dependentes da biodiversidade, e de feito, somos parte desta.
Tamén estamos a falar de pandemias, de migracións masivas, de fame. Os procesos que xorden dos ecosistemas permiten a produción de alimentos ou regular o clima e o ciclo da auga.
Con todo, os intentos de liquidar a perda da biodiversidade baseáronse na conservación de especies concretas, separándoas das comunidades e a sociedade. Iso significou accións moi pouco eficaces, a pesar de todos os recursos empregados.
Un sistema que non se sostén
As causas reais da perda de biodiversidade non se están abordando como se debe, o que se traduce en que a protección dos seres vivos é mínima comparada coa dimensión da súa ameaza.
Expertas e expertos coinciden en que fan falta cambios transformadores nos nosos actuais modelos de produción e consumo. Non debemos separar ser humano e natureza só integrándonos conseguiremos tanto medidas de conservación eficaces, como a protección de pobos indíxenas e comunidades locais. A única forma de conservar a natureza é abandonando o sistema económico e político actual, o cal, demostrouse cientificamente.
Non é posible solucionar a perda de biodiversidade dentro dos límites do modelo económico actual.
Se queremos sociedades eficaces en defensa da natureza, debemos parar o dano que cometemos contra esta e xerar modos de vida que sexan rexenerativos, coidando das persoas e do territorio. Pero tamén favorecer un cambio de mentalidade para construír sociedades que poñan a vida no centro. Porque todos os seres humanos teñen o dereito fundamental a un medio ambiente adecuado para a súa saúde e benestar, recoñecido mesmo na Constitución. Pero este dereito non se respecta.
Traballamos polo dereito á natureza
Desde Amigos da Terra xa traballabamos pola biodiversidade, xa que defendendo un modelo agroecolóxico ou a enerxía renovable comunitaria evitamos as causas da súa perda. Pero agora queremos darlle un lugar propio. Para iso, o noso traballo na área de biodiversidade céntrase en:
- Esiximos que se recoñeza e respecte o “dereito á natureza”, incorporando esta en os medios máis humanizados, como as cidades ou o campo.
- Loitamos para que aumente a ambición nos obxectivos de restauración de ecosistemas e lograr resultados concretos nese sentido.
- Resistimos e denunciamos as falsas solucións, como a financiarización da natureza ou a compensación de ecosistemas.
- Construímos tamén movemento social, contribuíndo entre outras cousas á formación, resiliencia e narrativa do mesmo e á construción de alianzas entre distintos actores.
A necesidade de actuar con urxencia é moi clara. Seguir como sempre xa non é unha opción. Necesitamos un cambio transformador, redefinindo a nosa maneira de actuar en todos os ámbitos e en todas as políticas para un futuro máis esperanzador para a natureza e todas as especies que temos dereito a ela.
Queremos presentarche o noso Manifesto pola biodiversidade, unha síntese de como entendemos e traballamos a biodiversidade en Amigas da Terra e como contribuír, nos prazos que marca a ciencia, a deter a perda de biodiversidade a escala estatal e internacional, así como á súa promoción e restauración, empoderando e organizando para iso ás comunidades e sectores máis vulnerables.
Se queres estar ao tanto do que pasa en biodiversidade e empezar a formar parte do movemento social, ponte en contacto con nos.