A sociedade española pide á Comisión Europea que reaccione fronte ao modelo español de política hidrolóxica.
80 organizacións representantes da sociedade civil española, fan un chamamento á Comisión Europea para que avalei a compatibilidade da política hidrolóxica española cos obxectivos desta directiva.
Con motivo do aniversario da aprobación da Directiva Marco do Auga (DMA), unha ampla representación da sociedade civil e a comunidade científica recorda que os problemas do auga son unha das principais preocupacións medio ambientais dos cidadáns da Unión Europea, e que o 80% dos españois non están ben informados sobre os problemas aos que se enfrontan os ríos, acuíferos, lagos e augas costeiras. Estes colectivos insisten no importante papel que xoga a participación cidadá na aplicación da Política Europea do Auga, como instrumento fundamental para asegurar a protección das augas.
Segundo estas organizacións, nos últimos doce anos ningún goberno apostou por abandonar definitivamente a inercia dun modelo anticuado e ao servizo dos grupos de presión tradicionais. A política de augas española segue facendo caso omiso aos novos obxectivos que se suscitan no século XXI, incumprindo claramente a actual normativa comunitaria e nacional, cun modelo do todo insostible.
As principais carencias da planificación hidrolóxica no Estado español corresponden a:
1. O escaso fomento da participación activa de todas as partes interesadas, e o desinterese polas achegas da sociedade civil.
2. O excesivo peso da satisfacción das demandas do sector agrario e enerxético como obxectivo primordial da política de augas, así como a execución de obras á marxe da planificación que establece a DMA, frecuentemente sen a necesaria xustificación económica, social e territorial.
3. A desatención á aplicación da normativa europea sobre avaliación de impacto ambiental e de conservación da biodiversidade. Especialmente grave na inadecuada avaliación de alternativas a obras hidráulicas, como presas ou transvases; e a inexistencia de obxectivos de conservación.
4. A inexistencia de obxectivos claros na política de recuperación de custos e a falta de transparencia económica.
5. A omisión dalgúns indicadores na avaliación do estado ecolóxico das augas superficiais, como son os indicadores hidromorfolóxicos ou os peixes, o que explica a clasificación excesivamente optimista do estado ecolóxico en moitas concas.
6. O uso xeneralizado de prórrogas inxustificadas nos casos de mal estado ecolóxico das augas, co obxectivo de atrasar a aplicación de medidas.
7. O abuso da figura de masa de auga moi modificada en moitas demarcacións hidrográficas, por exemplo nas do Guadalquivir ou o Tajo, co fin de evitar o cumprimento do obxectivo de bo estado ecolóxico en moitos tramos de ríos sometidos a importantes presións.
8. O establecemento de réximes de caudais ecolóxicos inadecuados co obxectivo de dar continuidade a determinados usos e consumos de auga, desatendendo ao coñecemento científico e imposibilitando o cumprimento dos obxectivos ambientais.
9. A aplicación dun seguimento ambiental que non se axusta aos requerimentos da DMA, o que impide controlar a eficacia dos programas de medidas e obter unha visión da coherencia xeral do plan de conca.
10. A ausencia da “análise custo-eficacia” das medidas propostas nos plans para contribuír ao cumprimento dos obxectivos ambientais.
Estas carencias son só o síntoma máis evidente do problema real da planificación hidrolóxica en España. O marco administrativo español debería cambiar para asegurar que os organismos de conca apliquen a Directiva Marco do Auga e as comunidades autónomas traballen polo seu cumprimento. Con axiilidade, coordinación, e unha adecuada representatividade nos órganos consultivos.
Nestes doce anos moitas das organizacións asinantes transmitiron recurrentemente as súas preocupacións, sendo ignoradas polas administracións que antepoñen os intereses e as demandas existentes á necesidade de protexer a saúde dos ecosistemas acuáticos.
Ante esta situación, as organizacións asinantes piden á Comisión Europea que vixíe especialmente o contido dos plans de conca que se están aprobando no Estado español, xa que incumpren a Directiva Marco do Auga. Incumprimento que agravará o estado ecolóxico dos ríos, acuíferos, humedais e costas, e poñerá en risco a posibilidade de atender as necesidades de auga en España a medio e longo prazo. Así mesmo, estes colectivos esixen cambios de fondo e forma nas institucións, e consideran necesario un debate aberto respecto diso, apoiado no interese de diálogo e a capacidade de entendemento que a sociedade civil mostrou.
